استخدام آرایشگر بهتر است یا اجاره صندلی؟ مقایسه از دید سالندار
استخدام آرایشگر بهتر است یا اجاره صندلی؟ مقایسه از دید سالندار
وقتی قرار است برای سالن زیبایی آرایشگر جذب کنید، یکی از اولین تصمیمها این است که آرایشگر را استخدام کنید، با او بهصورت درصدی همکاری کنید یا صندلی سالن را اجاره دهید؟
هرکدام از این مدلها روی درآمد سالن، میزان کنترل شما، هزینههای جاری، ارتباط با مشتری و حتی آینده برند سالن تأثیر متفاوتی دارد.
برای همین نمیتوان گفت یک مدل برای همه سالنها بهترین است. انتخاب درست به تعداد پرسنل، میزان مشتری، نوع خدمات، سرمایه سالن و هدف شما از توسعه کسبوکار بستگی دارد.
در این مقاله سه مدل استخدام آرایشگر، همکاری درصدی و اجاره صندلی را از دید صاحب سالن بررسی میکنیم.
استخدام آرایشگر در سالن زیبایی چگونه است؟
در مدل استخدام، آرایشگر بهعنوان نیروی سالن فعالیت میکند و معمولاً برنامه کاری، وظایف، نحوه ارائه خدمات و چارچوب کاری مشخصتری دارد.
در این مدل، صاحب سالن کنترل بیشتری روی نحوه ارائه خدمات و تجربه مشتری دارد.
برای مثال میتوانید برای کارکنان:
- ساعت کاری مشخص کنید
- استاندارد خدمات تعریف کنید
- نحوه برخورد با مشتری را آموزش دهید
- قیمت خدمات را یکپارچه تعیین کنید
- عملکرد هر آرایشگر را بررسی کنید
- برای جذب و نگهداشت مشتری برنامه داشته باشید
البته در مقابل، هزینه و مسئولیت مدیریتی بیشتری هم ایجاد میشود.
همکاری درصدی با آرایشگر
در همکاری درصدی، درآمد حاصل از خدمات بین سالن و آرایشگر بر اساس درصدی که در قرارداد مشخص شده تقسیم میشود.
مثلاً اگر مبلغ یک خدمت ۲ میلیون تومان باشد و سهم آرایشگر ۴۰ درصد تعیین شده باشد، در سادهترین حالت سهم آرایشگر ۸۰۰ هزار تومان خواهد بود.
البته باید مشخص شود درصد دقیقاً بر اساس چه مبلغی محاسبه میشود؛ مثلاً:
- مبلغ نهایی خدمت
- مبلغ بعد از تخفیف
- مبلغ پس از کسر هزینه مواد
- یا مبلغ دیگری که در قرارداد توافق شده است
بنابراین صرفاً نوشتن «پورسانت ۴۰ درصد» برای یک قرارداد کافی نیست و مبنای محاسبه باید کاملاً مشخص باشد.
اجاره صندلی در سالن زیبایی
در مدل اجاره صندلی، آرایشگر مبلغ مشخصی را برای استفاده از فضای سالن پرداخت میکند.
مثلاً ممکن است توافق شود آرایشگر ماهانه ۱۰ میلیون تومان بابت یک صندلی پرداخت کند.
در این حالت درآمد خدماتی که آرایشگر به مشتریان ارائه میکند، لزوماً به شکل درصدی بین سالن و آرایشگر تقسیم نمیشود و جزئیات همکاری به قرارداد بستگی دارد.
این مدل معمولاً استقلال بیشتری برای آرایشگر ایجاد میکند؛ اما در مقابل، کنترل صاحب سالن روی فعالیتهای روزمره، نحوه کار و ارتباط آرایشگر با مشتری ممکن است متفاوت باشد.
تفاوت استخدام، همکاری درصدی و اجاره صندلی
| موضوع | استخدام | همکاری درصدی | اجاره صندلی |
|---|---|---|---|
| درآمد سالن | وابسته به ساختار حقوق و فروش | وابسته به میزان فروش | معمولاً مبلغ ثابت اجاره |
| کنترل روی کار | بیشتر | متوسط تا زیاد | معمولاً کمتر |
| ریسک درآمدی | بیشتر | بینابین | قابل پیشبینیتر |
| مدیریت تیم | بیشتر | بیشتر | محدودتر |
| ارتباط با برند سالن | بیشتر | قابل مدیریت | ممکن است مستقلتر باشد |
| مناسب برای | سالنهای تیممحور | سالنهای فروشمحور | مدلهای مستقلتر |
استخدام آرایشگر یا اجاره صندلی؛ کدام برای سالندار بهتر است؟
اگر هدف شما فقط دریافت یک مبلغ ثابت از فضای سالن باشد، اجاره صندلی میتواند مدل سادهتری باشد.
اما اگر هدف شما ساخت یک برند، افزایش مشتری، ایجاد تیم حرفهای و رشد بلندمدت سالن باشد، معمولاً باید علاوه بر درآمد مستقیم، میزان کنترلی را که روی کسبوکار خود دارید هم در نظر بگیرید.
در این شرایط همکاری استخدامی یا درصدی میتواند امکان بیشتری برای هماهنگکردن تیم، استانداردسازی خدمات و ایجاد تجربه یکپارچه برای مشتری فراهم کند.
بنابراین سؤال اصلی فقط این نیست که:
«کدام مدل پول بیشتری وارد سالن میکند؟»
بلکه باید پرسید:
«کدام مدل به هدفی که برای آینده سالن دارم نزدیکتر است؟»
مزایا و معایب اجاره صندلی برای صاحب سالن
مزایای اجاره صندلی
یکی از مهمترین مزایا، قابل پیشبینی بودن درآمد است.
اگر برای صندلی مبلغ مشخصی تعیین شده باشد، صاحب سالن میتواند درآمد اجارهای خود را از قبل تخمین بزند.
مزایای دیگر میتواند شامل موارد زیر باشد:
- کاهش درگیری با فروش خدمات آرایشگر
- سادهتر شدن محاسبه درآمد
- کاهش بخشی از ریسک نوسان فروش
- مناسب بودن برای برخی سالنهای چندصندلی
- امکان استفاده از فضای بلااستفاده سالن
معایب اجاره صندلی
اما اجاره صندلی هم محدودیتهایی دارد.
برای مثال، اگر آرایشگر مشتری زیادی داشته باشد، ممکن است درآمد صاحب سالن از اجاره صندلی ثابت بماند، در حالی که حجم فعالیت آرایشگر افزایش پیدا کرده است.
از طرف دیگر، هماهنگ کردن چنین مدلهایی با برند سالن، قیمتگذاری و استاندارد خدمات میتواند چالشبرانگیزتر باشد.
مزایا و معایب استخدام آرایشگر برای صاحب سالن
مزایای استخدام
استخدام آرایشگر میتواند کنترل بیشتری روی ساختار سالن ایجاد کند.
برای مثال میتوانید:
- برنامه کاری مشخص داشته باشید
- خدمات را استاندارد کنید
- آموزش کارکنان را مدیریت کنید
- کیفیت خدمات را بررسی کنید
- عملکرد هر آرایشگر را بسنجید
- برای رشد مشتریان سالن برنامهریزی کنید
معایب استخدام
در مقابل، استخدام به مدیریت بیشتری نیاز دارد.
جذب نیروی مناسب، آموزش، برنامهریزی شیفتها، محاسبه حقوق و پورسانت، پیگیری عملکرد و نگهداشت آرایشگران بخشی از چالشهای این مدل هستند.
اگر میخواهید این موضوع را دقیقتر بررسی کنید، پیشنهاد میکنم مقاله «چالش همکاری در سالن زیبایی» را هم بخوانید.
این موضوع مخصوصاً زمانی مهم میشود که سالن در حال ساخت تیم ثابت و بلندمدت باشد.
چالش همکاری در سالن زیبایی؛ چرا آرایشگران میروند و چطور نگهشان داریم؟
اجاره صندلی یا همکاری درصدی؛ کدام درآمد بیشتری برای سالندار دارد؟
پاسخ به این سؤال به میزان فروش آرایشگر و هزینههای سالن بستگی دارد.
فرض کنید یک آرایشگر در ماه ۵۰ میلیون تومان فروش داشته باشد.
در مدل اجاره صندلی:
- اجاره ماهانه: ۱۰ میلیون تومان
- درآمد مستقیم سالن: ۱۰ میلیون تومان
اما اگر همان آرایشگر با سالن بهصورت درصدی همکاری کند و سهم سالن ۶۰ درصد باشد:
- فروش: ۵۰ میلیون تومان
- سهم سالن: ۳۰ میلیون تومان
- سهم آرایشگر: ۲۰ میلیون تومان
البته این ۳۰ میلیون تومان را نباید سود خالص سالن در نظر گرفت؛ چون هزینههایی مانند مواد، حقوق، تبلیغات، اجاره، قبوض و سایر هزینهها باید محاسبه شوند.
بنابراین برای مقایسه دو مدل، بهتر است سود خالص را بررسی کنید، نه فقط درآمد ناخالص.
پورسانت آرایشگر چند درصد است و چگونه محاسبه میشود؟
درصد پورسانت آرایشگر عدد ثابتی برای همه سالنها نیست.
این درصد میتواند بر اساس عواملی مانند:
- نوع خدمت
- هزینه مواد
- میزان مشتریای که آرایشگر جذب میکند
- تجهیزات سالن
- سابقه و مهارت آرایشگر
- مسئولیتهای آرایشگر
- نحوه تأمین مشتری
- شرایط قرارداد
تعیین شود.
نکته مهم این است که قبل از شروع همکاری، دقیقاً مشخص کنید پورسانت از چه مبلغی محاسبه میشود.
برای بررسی مدلهای مختلف پورسانت و نحوه محاسبه آن میتوانید راهنمای کامل پورسانت آرایشگر را بخوانید:
۷ مدل پورسانت آرایشگر و نحوه محاسبه پورسانت
هزینه مواد در قرارداد درصدی آرایشگر با کیست؟
این موضوع باید در قرارداد مشخص شود.
فرض کنید:
- قیمت خدمت: ۲ میلیون تومان
- هزینه مواد: ۳۰۰ هزار تومان
- پورسانت آرایشگر: ۴۰ درصد
اگر توافق شده باشد پورسانت قبل از کسر مواد محاسبه شود:
۲,۰۰۰,۰۰۰ × ۴۰٪ = ۸۰۰,۰۰۰ تومان
اما اگر توافق شده باشد ابتدا هزینه مواد کسر شود:
۲,۰۰۰,۰۰۰ - ۳۰۰,۰۰۰ = ۱,۷۰۰,۰۰۰ تومان
سپس:
۱,۷۰۰,۰۰۰ × ۴۰٪ = ۶۸۰,۰۰۰ تومان
پس تفاوت این دو روش در همین مثال ۱۲۰ هزار تومان است.
به همین دلیل عبارت «۴۰ درصد پورسانت» بهتنهایی کافی نیست و باید نحوه محاسبه در قرارداد نوشته شود.
اگر آرایشگر مشتری خودش را داشته باشد، استخدام بهتر است یا اجاره صندلی؟
این یکی از مهمترین سؤالات صاحب سالن است.
فرض کنید آرایشگری مشتریان وفادار خودش را دارد و بخش زیادی از درآمدش از همان مشتریان تأمین میشود.
در چنین شرایطی، اجاره صندلی میتواند برای آرایشگر جذاب باشد؛ چون استقلال بیشتری دارد.
اما از دید صاحب سالن باید سؤال دیگری هم مطرح شود:
مشتری در نهایت به آرایشگر وفادار است یا به برند سالن؟
اگر اطلاعات مشتریان، سابقه مراجعه، خدمات انجامشده و ارتباطات مشتری فقط در اختیار یک آرایشگر باشد، با خروج او احتمال از دست رفتن بخشی از ارتباط با مشتری وجود دارد.
برای آشنایی با راهکارهای کاهش این ریسک میتوانید مقاله جلوگیری از دزدیده شدن مشتریان سالن زیبایی را هم ببینید:
۵ راه برای جلوگیری از دزدیده شدن مشتریان سالن زیبایی
قرارداد همکاری آرایشگر با سالن زیبایی شامل چه مواردی است؟
هر مدل همکاری باید شرایط مشخصی داشته باشد.
در قرارداد بهتر است مواردی مانند اینها روشن شود:
- نوع همکاری
- مدت قرارداد
- ساعات و روزهای همکاری
- میزان حقوق یا اجاره
- درصد پورسانت
- نحوه محاسبه پورسانت
- نحوه محاسبه تخفیفها
- مسئولیت تأمین مواد
- مسئولیت تجهیزات
- نحوه تسویه حساب
- شرایط غیبت و مرخصی در صورت وجود رابطه استخدامی
- شرایط فسخ یا پایان همکاری
- نحوه برخورد با مشتریان
- نحوه استفاده و نگهداری اطلاعات مشتریان
- مسئولیتهای هر طرف
نکته مهم این است که عنوان قرارداد بهتنهایی تعیینکننده ماهیت واقعی همکاری نیست و در مسائل حقوقی باید شرایط واقعی رابطه کاری و قوانین مربوطه بررسی شود.
قبل از انتخاب مدل همکاری با آرایشگر، این هزینهها را حساب کنید
قبل از اینکه تصمیم بگیرید استخدام کنید یا صندلی اجاره دهید، تمام هزینهها را روی کاغذ بیاورید.
هزینههای مستقیم
- حقوق
- پورسانت
- مواد مصرفی
- اجاره
- آب، برق و گاز
- تجهیزات
- تعمیرات
هزینههای غیرمستقیم
- تبلیغات
- تخفیفها
- جذب مشتری
- آموزش نیرو
- زمان مدیریت
- نرمافزار مدیریت سالن
- پیگیری تسویه حسابها
- مشتریانی که به دلیل عملکرد ضعیف از دست میروند
گاهی مدلی که در نگاه اول درآمد بیشتری دارد، بعد از محاسبه همه هزینهها سود کمتری ایجاد میکند.
کدام مدل همکاری برای رشد و توسعه سالن زیبایی مناسبتر است؟
اگر هدف شما فقط درآمد گرفتن از فضای سالن است، اجاره صندلی میتواند یکی از گزینهها باشد.
اما اگر میخواهید سالن را به یک کسبوکار قابل توسعه تبدیل کنید، باید بتوانید مواردی مانند:
- کارکنان
- شیفتها
- پورسانت
- عملکرد
- مشتریان
- خدمات
- گزارشهای مالی
را در کنار یکدیگر مدیریت کنید.
در این مرحله، داشتن یک سیستم منظم برای مدیریت کارمندان و خدمات سالن میتواند فرآیند مدیریت را سادهتر کند.
نرم افزار مدیریت کارمندان آرایشگاه؛ کنترل شیفت، پورسانت و عملکرد کارکنان
استخدام آرایشگر یا اجاره صندلی؛ کدام مدل برای سالندار مناسبتر است؟
هیچ پاسخ یکسانی برای همه سالنها وجود ندارد.
اگر اولویت شما درآمد ثابتتر از فضای سالن و مدیریت سادهتر باشد، اجاره صندلی میتواند با هدف شما هماهنگ باشد.
اگر اولویت شما ساخت تیم، کنترل بیشتر روی تجربه مشتری و توسعه برند سالن باشد، استخدام یا همکاری درصدی میتواند گزینه متفاوتی باشد.
به همین دلیل بهتر است قبل از تصمیمگیری این چهار سؤال را از خودتان بپرسید:
- هدف من درآمد ثابت است یا رشد سالن؟
- چقدر میخواهم روی عملکرد آرایشگران کنترل داشته باشم؟
- چه مقدار هزینه و زمان میتوانم برای مدیریت تیم اختصاص دهم؟
- مشتریان سالن را میخواهم حول برند سالن توسعه دهم یا هر آرایشگر به شکل مستقل فعالیت کند؟
پاسخ این چهار سؤال میتواند انتخاب مدل همکاری را بسیار روشنتر کند.
سوالات متداول دربارهٔ این مقاله
بستگی به حجم مشتری و پرسنل دارد. اگر آرایشگر مشتری زیاد و ورودی بالا دارد، مدل درصدی درآمد به مراتب بیشتری نسبت به اجاره ثابت ایجاد میکند. اگر صندلی خالی دارید، پرسنل تازه کار است یا میخواهید ریسک افت مشتری را صفر کنید، اجاره صندلی درآمدی ثابت و بدون ریسک فراهم میکند. اگر تمرکز بر توسعه برند سالن و فروش خدمات پکیجی است، استخدام/درصدی همراه با تارگت فروش بهترین بازدهی مالی بلندمدت را دارد.
یکی از بزرگترین نقاط اختلاف سالنداران همین موضوع است. مبنای درصد باید شفاف در قرارداد ذکر شود: خدمات بدون مواد (مثل کوتاهی یا میکاپ): درصد معمولاً مستقیم روی قیمت کل تعیین میشود (مثلاً ۶۰٪ سالن / ۴۰٪ پرسنل). خدمات موادمحور (مثل رنگ، لایت، کراتین و کاشت ناخن): باید مشخص شود مواد با سالن است یا پرسنل. اگر مواد با سالن است، ابتدا هزینه متریال (مواد مصرفی) از مبلغ کل کسر شده و سپس درصد مانده بین سالن و آرایشگر تقسیم میشود؛ در غیر این صورت سالن دچار زیان پنهان خواهد شد.
تسویه حساب متمرکز: کلیه کارتکشیدنها و پرداختیها باید از طریق کارتخوان یا نرمافزار مدیریت سالن (مثل سیسنو) انجام شود و تسویه پرسنل هفتگی یا ماهانه باشد. ثبت نوبت یکپارچه: نوبتدهی باید در سامانه سالن ثبت شود نه دفترچه یا پیامرسان شخصی پرسنل. قرارداد عدم رقابت و جذب مشتری: در متن قرارداد همکاری یا اجاره صندلی، بند خسارت برای انتقال مشتری سالن به بیرون یا دریافت وجه مستقیم درج شود.
در اجاره صندلی، کنترل مستقیم روی روش کار آرایشگر کمتر است؛ اما سالندار حق دارد «آییننامه داخلی و استانداردهای مشتریمداری سالن» را تنظیم کند. در قرارداد اجاره باید قید شود که رعایت پرستیژ سالن، نظافت، شیوه برخورد با مشتری و ساعات رفتوآمد الزامی است و در صورت تخلف، امکان فسخ یکطرفه وجود دارد.
سالن باید روی برند خودش سرمایهگذاری کند، نه فقط متکی به اسم آرایشگر باشد (مثلاً سیستم رزرو آنلاین، تخفیفهای وفاداری و پیگیری بعد از خدمت توسط سالن انجام شود). از مدلهای ترکیبی استفاده کنید؛ مثلاً پایه درصدی + بونوس ماندگاری (پاداش وفاداری سالانه یا درصدی از سود مشتریان بازگشتی). اطلاعات و پرونده مشتریان (شماره تماس، تاریخ مراجعه، فرمول رنگ و...) حتماً در سامانه سالن ثبت شده و ملک دارایی سالن محسوب شود.
در استخدام ثابت یا درصدیِ انحصاری، طبق قوانین کار ممکن است ادعای رابطه کارگری-کارفرمایی و مطالبه بیمه و سنوات مطرح شود. در اجاره صندلی، رابطه به صورت «موجر و مستأجر» یا «پیمانکاری مستقل» تعریف میشود. برای جلوگیری از ادعاهای اداره کار، باید قرارداد اجاره صندلی رسمی و مستقل با کد ملی و مشخصات کامل تنظیم شود و تسویهحسابها به عنوان اجارهبها ثبت گردد، نه پرداخت حقوق.